Psychologia sukcesu – Jak myśleć, żeby szybciej osiągać cele i spełniać marzenia?

Cześć, witam Cię w kolejnym filmie! Dzisiaj dalej będzie o schematach myślenia, ale tym razem o tym jak myśleć żeby osiągać więcej, spełniać marzenia, rozwijać się, pokonywać trudności i nie bać się porażek. Film inspirowany jest książką Mindset: The new psychology of success.

 

Dzisiaj zaczniemy od porażek. Tradycyjny sposób myślenia skupia się na tym, że albo radzisz sobie z porażkami albo sobie z nimi nie radzisz – a co by było gdyby się okazało, że porażka w ogóle nie jest czymś z czym musisz sobie radzić? Jak byście się czuli i jak działali gdyby się okazało że porażka jest darem? Darem dzięki któremu się uczysz i stajesz się coraz lepszy? Co byście zrobili, dzisiaj, gdyby strach przed porażką nie istniał?

Sposób myślenia ma ogromne znaczenie w tym jakie widzisz możliwości, na jakie działania się decydujesz, czy zdobywasz nowe umiejętności, czy masz odwagę wchodzić na niepewny grunt. Finalnie sposób myślenia silnie wpływa na to co umiesz i do czego dochodzisz.

Jak więc myśleć żeby osiągać cele i spełniać marzenia?

Doktor Carol Dweck wyróżnia dwa style myślenia:

  • growth mindset nastawiony na rozwijanie i uczenie się
  • fixed mindset nastawiony na stałe cechy i umiejętności, które udowadniamy.

A teraz, pokaże Wam na przykładach czym się charakteryzują. Będę korzystała z angielskich nazw, bo oryginalne określenie najlepiej oddaje to co autor miał na myśli.

 

Kasia wierzy, że jest utalentowana i inteligentna, w szkole szło jej bardzo dobrze, wygrywała konkursy plastyczne i wszyscy ją zawsze chwalili. Jej marzeniem było zostać architektem – jak nie ja to kto – myślała. Cała jej wizja zatrzęsła się kiedy nie dostała się na ASP, nie umiała sobie z tym poradzić, myślała że jednak nie ma talentu, nie umie szkicować i nie widziała co ze sobą dalej zrobić. Nie podeszła więcej do rekrutacji.

Widzieliście to u kogoś? Zdarza się, nie?

 

Kasia wierzyła, że umiejętność szkicowania to kwestia talentu. Albo to masz, albo nie – to część Twoich stałych cech. Jeżeli jury oceniło źle jej rysunki to znaczy, że źle ocenili ją.

Jeżeli się uważa, że kompetencje są niezmienne to łatwo wysnuć wniosek, że definiują Ciebie – albo jesteś mądra albo nie; albo masz talent albo nie. A wtedy porażki bardzo bolą, bo dotyczą bezpośrednio tego jaka jesteś, a nie jakiejś zmiennej cechy.

Ten typ myślenia dodatkowo powoduje, że zależy nam na pokazywaniu tego co umiemy, na tym żebyśmy wyglądali na mądrych, zdolnych i tak dalej.

Unikamy więc sytuacji, które by pokazały, że czegoś nie potrafimy. No bo ludzie wtedy mogą pomyśleć że MY jesteśmy tacy i owacy, a skoro cechy są stałe, to już zawsze tak będą nas widzieć. Unikając sytuacji, w których czegoś nie umiemy bardzo ograniczamy możliwości rozwoju i rzeczy, które jesteśmy w stanie osiągnąć.

Popatrzmy jeszcze na jedną pułapkę – skoro daną cechę się ma lub nie, od urodzenia, to oznacza że nie trzeba nad nią pracować. Oznacza to, że rzeczy powinny nam się udawać od razu – no bo przecież mamy wrodzone kompetencje – a jeżeli się nie udają od razu to oznacza, że tych kompetencji nie mamy i już.

Czujecie, że coś tu nie gra? Spójrzmy na drugi typ myślenia.

 

Marek miał w szkole upadki i wzloty – jedne przedmioty były dla niego łatwe, a inne trudne. Naprawdę trudne.

Tata zawsze mu powtarzał, że dzięki temu że dostał 1 to wie czego jeszcze nie umie i wciąż może się tego nauczyć. I używał tego znaczącego słowa JESZCZE. Jeszcze tego nie umiesz. Tym prostym sposobem pokazał mu, że jedynka nie oznacza jego braku wiedzy na całe życie i może go nadrobić; nie oznacza, że jest głupi i nie ma kompetencji. Pokazał też, że w złym wyniku nie ma nic strasznego, a wręcz jest to drogowskaz.

Dzięki temu Marek nie bał się wskakiwać na głęboką wodę i uczyć się nowych rzeczy. Jeżeli porażka nie definiowała go jako osoby to czego miałby się bać? Kiedy coś mu się nie udawało, to się otrzepywał po upadku i próbował ponownie – lubił wyzwania, lubił uczyć się nowych rzeczy.

Też miał marzenie – chciał projektować roboty. Jednak żeby się dostać na politechnikę musiał mieć bardzo dobre wyniki z matematyki, która była jego kulą u nogi. Jak myślicie co zrobił?

Ciężej pracował nad zrozumieniem matematyki. Nie było łatwo, nie było lekko ale… cały czas pamiętał, że JESZCZE tego nie umie i uczył się na błędach.

 

Jakie napisalibyście zakończenie? Dostał się za pierwszym razem i żył długo i szczęśliwie?

Wiecie co jest najlepsze? Że to czy dostał się za pierwszym razem nie ma dużego znaczenia. Z takim sposobem myślenia próbowałby tak długo aż mu się uda. Nie odniósłby porażki, bo by się nie poddał.

Jeżeli wierzysz, że to czy się uda zależy od uczenia się, wysiłku i czasu to wiesz, że może się nie udać tylko wtedy jeżeli samemu podejmiesz decyzje, że chcesz przestać się starać. Twój wybór.

To przykład growth mindsetu.

Widzicie różnice?

  • Fixed mindset zakłada, że pewne kompetencje się ma lub nie, jeżeli coś nie wychodzi to znaczy, że nie mamy kompetencji – porażka, więc boli nasze ego.
  • Growth mindset zakłada, że umiejętności się zdobywa i doskonali, jeżeli nie wychodzi to znaczy, że trzeba włożyć więcej wysiłku w to żeby się udało – porażka jest jednym z punktów na drodze, który pomaga szybciej się uczyć.

Wynik na teście jest wskaźnikiem tego co umiesz, to prawda, ale to co różni te dwa mindsety to to, że:

  • Fixed mindset zakłada, że ten wynik definiuje Ciebie.
  • Growth mindset zakłada, że to pokazuje w jakim punkcie jesteś – nie pokazuje tego gdzie możesz być.

Dla niektórych ludzi pewne rzeczy mogą być łatwiejsze od początku, bez ćwiczeń, nauki i wysiłku – to prawda. Ale to wcale nie znaczy, że inni z treningiem nie mogą być równie dobrzy albo i lepsi od nich.

  • Ludzie z fixed mindsetem myślą, że sukces osiągają Ci, którzy są wyjątkowi i mają talent.
  • Ludzie z growth mindsetem myślą że Ci, którzy wystarczająco ciężko na to pracują, podejmują wyzwania i uczą się, również na błędach.

 

  • Fixed mindset skupia się na tym, żeby pokazać że umiesz, że jesteś w czymś świetny – blokuje więc próbowanie rzeczy w których nie jesteś (jeszcze) dobry, utrzymuje w kajdankach potencjał.
  • Growth mindset skupia się na tym żeby się uczyć, a tym samym znacznie przyśpiesza rozwój, osiąganie celów i spełnianie marzeń.

Rób te rzeczy dzięki, którym się uczysz – to da Ci więcej niż pokazywanie, że umiesz.

 

Tutaj ważne jest to, że sposób myślenia, tak jak pozostałe rzeczy, możemy zmieniać, a jeżeli nie uda się od razu to trzeba to wytrenować. Zauważać sposób myślenia i zamieniać go na konstruktywny styl, tyle razy, aż automatycznie zaczniemy inaczej myśleć.

Mam dla Was jeszcze kilka wskazówek jak budować w sobie growth mindset:

  • Może być tak, że u tej samej osoby są obszary życia, w których dominuje fixed mindset i są obszary, w której dominuje growth mindset.
    • Można wtedy obserwować swoje własne strategie na myślenie rozwojowe i stosować analogiczne do obszarów, w których myślimy, że jak czegoś nie umiemy to się do tego nie nadajemy i kropka.
    • Możecie też zaobserwować myślenie kogoś innego, kto dla Was jest przykładem growth mindsetu. Jak postrzega wyzwania? Jak pokonuje trudności? Jakie wykonuje kroki żeby się uczyć nowych rzeczy?
  • Małe ćwiczenie – Wyobraźcie sobie, że jesteście na kursie językowym i nauczyciel zadaje Wam jakieś pytanie, na które nie znacie odpowiedzi. Co byście myśleli i jak się zachowali gdyby dominował fixed mindset? A jak byście widzieli sytuacje i jak działali gdyby dominował growth mindset?
  • Przypomnijcie sobie sytuacje, kiedy mieliście fun z uczenia się – na przykład próbowaliście nowego sportu. Jak wtedy myśleliście o sytuacji?
  • I trudniejszy orzech do zgryzienia – Czy wydarzyło się coś w Waszym życiu, co podburzyło Waszą samoocenę? Oblany egzamin, zwolnienie z pracy, rozstanie? Skup się na tym wydarzeniu i spójrz na nie z perspektywy growth mindsetu. Wygląda inaczej?
  • Czy macie jakiegoś swojego idola, o którym myślicie, że osiągnął to za co go cenicie, dlatego że jest wyjątkowy? Spójrzcie na niego myśląc o tym jak wiele wysiłku musiał włożyć żeby tam się znaleźć, jak wiele nauczyć się po drodze, jak wiele razy musiał się potknąć i podnieść.
  • I… jest coś co zawsze chcieliście zrobić ale się baliście, że Wam nie wyjdzie? Spójrzcie na to w rozwojowy sposób i… zaplanujcie jak to zrobicie!

Udanego trenowania!

 

Rób te rzeczy dzięki, którym się uczysz – to da Ci więcej niż pokazywanie, że potrafisz.

Nie chodzi o bycie kimś ale o stawianie się kimś.

 

 

Dajcie znać w komentarzach (pod filmem na YouTube) co sądzicie o tym temacie i o czym powinnam nagrywać kolejne filmy – chciałabym żebyście tworzyli ten kanał razem ze mną dzieląc się tym co jest dla Was ważne!