Wpisy

Jak dbać o swoje granice? | Asertywność

Dzisiaj temat, który często się pojawia w Waszych pytaniach – granice, konkretniej jak dbać o swoje granice? Co robić kiedy ktoś ich nie szanuje?

 

Czym jest stawianie granic?

To na przykład mówienie kiedy coś Ci nie odpowiada, sprzeciw kiedy czujesz że ktoś narusza Twoją prywatność czy prawo wyboru. To sprzeciw kiedy ktoś karze Ci robić coś co uważasz za niesłuszne, albo z innego powodu nie chcesz tego robić. To też zadbanie o Twoje potrzeby i Twoją przestrzeń dla siebie.

 

Jak stawiać te granice?

Może się wydawać, że mówienie NIE jest proste – po prostu mówisz. Ale z jakiegoś powodu czasem może być to bardzo trudne – naginamy się, chociaż nam to nie odpowiada, dajemy sobie wchodzić na głowę itd. Znasz to?

To co jest istotne w pracy ze stawianiem granic, to praca z tym co sprawia że to NIE, nie przechodzi przez gardło. To co nas przed tym powstrzymuje. To jakie przekonania czy emocje są z tym powiązane. Jeżeli to przepracujesz to wtedy stawianie granic będzie znacznie łatwiejsze, słowa po prostu popłyną, niezależnie od tego jak zareaguje osoba, która te granice naruszała.

 

No właśnie, nie można zignorować tego, że przy temacie granic, po za Tobą bohaterem jest też osoba, która te granice narusza.

Bywają osoby, które nie zaakceptują stawiania przez Ciebie granic i będą na to różnie reagować – niezależnie od tego w jak delikatny sposób byś to zrobił czy zrobiła. Często ta ich reakcja powoduje właśnie, że stawianie granic jest dla nas trudne.

Każdy z nas ma różne doświadczenia, w ciągu życia spotykaliśmy się z różnymi reakcjami na nasze odmowy i przez to uwierzyliśmy w jakieś przekonania, odczuwaliśmy różne emocje, które teraz mogą nam to stawianie granic utrudniać.

 

Zaraz przejdziemy do tego jakie to mogą być przekonania, a później pokażę Ci ćwiczenie żebyś mógł/mogła zobaczyć jak to jest u Ciebie. Wcześniej chciałabym zwrócić uwagę na jeszcze jedną rzecz.

 

Nawet jeżeli przy stawianiu granic jakąś rolę gra też osoba, która słyszy Twoje słowa i na to reaguje to pamiętajmy, że pracować możemy nad sobą, a nie nad drugą osobą – tego co nas powstrzymuje powinniśmy szukać w sobie. Być może druga osoba nigdy się nie zmieni i zawsze będzie się denerwować kiedy powiesz NIE, ale pomimo tego ty możesz czuć się ok ze stawianiem swoich granic, możesz czuć, że to co robisz jest właściwe.

Twoje zachowanie i samopoczucie zależy od Ciebie, a nie od tej drugiej osoby.

 

Co może nas powstrzymywać przed tym stawianiem granic?

  • Różne przekonania związane z tym, że się tego nie powinno robić – że jest to niegrzeczne, niewłaściwe, nie w porządku itp. Może to wynikać z tego że w dzieciństwie byliśmy nagradzani za posłuszeństwo, a karani za sprzeciw.
  • Mogą to być też różne przekonania związane z tym, że jesteśmy odpowiedzialni za emocje innych osób. Na przykład skoro ktoś się złości kiedy mu odmawiamy tzn. że jeżeli mówimy NIE, to my jesteśmy winni tego, że on się złości. Widzicie pułapkę takiego myślenia? Jeżeli nie to dajcie znać w komentarzach pod filmem na YouTube, że warto o tym zrobić osobny film????. Nie chcę w tym filmie mieszać za dużo różnych tematów.
  • Kolejne przekonania, które mogą nas blokować przed stawianiem granic są związane z tym, że jeżeli się zgadzamy lub odmawiamy to my jesteśmy jacyś: „np. dobry człowiek zawsze pomaga innym, dobra dziewczynka jest zawsze posłuszna”. Jeżeli uważamy że jakieś jedno zachowanie czy sytuacja określa nas jako osoby i generalizujemy je do stałych cech to jest to zniekształcenie nazywane etykietowaniem – znajdziecie o tym więcej w filmie o samoocenie – link w opisie.
  • Mogą też to powodować założenia, że powinniśmy – np. powinniśmy być pomocni, posłuszni, że dobra matka powinna się poświęcać itd. Nawet jeżeli są momenty kiedy to prawda, to wiara absolutna w to, że powinniśmy zawsze coś robić/być jacyś może doprowadzić do niezdrowych skrajności, np. absolutna wiara w to, że zawsze powinniśmy pomagać innym może spowodować, że dajemy się wykorzystywać. Mądre podejście do powinności to zauważenie, że jest to zależne od sytuacji. Na przykład – pomiędzy tym, że ktoś realnie potrzebuje pomocy, a tym że chce żeby go wyręczyć bo mu się nie chce jest duża różnica.

 

Zwróć uwagę jakie ty masz przekonania, które blokują Cię przed stawianiem granic i asertywnością.

Jakie myśli przychodzą Ci do głowy kiedy masz powiedzieć „NIE”?

 

Poza przekonaniami może nas powstrzymywać również strach – przed konsekwencjami, przed reakcją drugiej osoby itd. To też warto zaobserwować – zadaj sobie pytanie co się może stać najgorszego kiedy zaczniesz stawiać granice? Jakie mogą być najgorsze konsekwencje? Jest duża szansa że dzięki temu pytaniu, odkryjesz jaka obawa Cię powstrzymuje przed asertywnością.

 

Ćwiczenie

Najlepiej od razu po tej dawce wiedzy zrób ćwiczenie żeby zobaczyć, które z tych rzeczy działają u Ciebie.

  • Zamknij oczy i przywołaj w pamięci sytuacje, w której ciężko Ci było postawić granice. Pomyśl o tym kto wtedy był z Tobą, co było naokoło Ciebie, postaraj się żeby obraz był wyraźny.
  • Wyobraź sobie że odmawiasz albo mówisz, że coś Ci nie odpowiada i wtedy obserwuj jakie myśli się pojawiają.
  • Później możesz się zastanowić czy te myśli na pewno są prawdziwe i spróbować je zakwestionować. Kiedy je zauważysz i przestaniesz w nie wierzyć to nie będą już tak na Ciebie działać.
  • A jeżeli akurat u Ciebie działa ta obawa przed konsekwencją to zastanów się czy te konsekwencje na pewno są prawdopodobne albo czy na pewno są istotne i miałyby wpływ na Twoje życie w dłuższej perspektywie.

Trzymam kciuki – jeżeli macie pytania to dajcie znać w komentarzach pod filmem na YouTube. Więcej o kwestionowaniu przekonań możecie się też dowiedzieć z moich innych filmów.